احکام روزه (فطریه) - پرداخت فطریه در شهر دیگر

 امام خامنه ای و مکارم: درصورت وجود مستحق درشهر بنابراحتیاط به شهردیگری نفرستد.

سیستانی: به احتیاط واجب جایز نیست.

احکام روزه (فطریه) - پرداخت فطریه چند نفر به یک فقیر

امام ، مکارم : احتیاط واجب آن است که به یک فقیر بیشتر از مخارج سالش و کمتر از سه کیلو فطره ندهند.

(سیستانی ): مسأله احتیاط مستحب ّ آن است که به یک فقیر کمتر از یک صاع فطره ندهند، مگر اینکه به فقرایی که جمع شده اند، نرسد، ولی اگر بیشتر بدهند هیچ اشکال نداد.

احکام روزه (فطریه) - دادن فطریه به سادات

همه مراجع: غير سادات نمي‏توانند زكات فطره خود را به سادات فقير پرداخت كنند. ولی سادات می توانند به سادات و غیر سادات فطریه بدهند.

احکام روزه (فطریه) - مصرف فطریه برای تهیه جهیزیه

آیا میشود فطریه رو برای کارهای خیر ازجمله خرید جهیزیه برای دختران مستمند مصرف کرد یا خیر؟

آیت الله خامنه ای: در فرض سؤال باید خود پول را به فقیر بدهید.

آیت الله مکارم : اگر فقیر باشند و نیاز ضروری به کالا داشته باشند تهیه کالا برای آنها از پول فطریه مانعی ندارد.

احکام روزه (فطریه) - مصرف فطریه برای امور خیریه و ساخت مسجد

امام و رهبری : مصرف فطریه همان مصرف زکات است؛ ولی احتیاط این است که به فقرای مومن داده شود.
انسان می تواند زكات را در مواد ذیل مصرف كند:
اوّل: فقیر و آن كسی است كه مخارج سال خود و عیالاتش را ندارد و كسی كه صنعت یا ملك یا سرمایه ای دارد كه می تواند مخارج سال خود را بگذراند، فقیر نیست.
دوم: مسكین و آن كسی است كه از فقیر سخت تر می گذارند.
سوم: كسی كه از طرف امام علیه السلام یا نایب امام مأمور است كه زكات را جمع و نگهداری نماید و به حساب آن رسیدگی كند و آن را به امام علیه السلام یا نایب امام یا فقرا برساند.
چهارم: بدهكاری كه نمی تواند قرض خود را بد.
پنجم: سبیل الله، یعنی كاری كه مانند ساختن مسجد، منفعت عمومی دینی دارد، یا مثل ساختن پل و اصلاح راه كه نفعش به عموم مسلمانان می رسد و آنچه برای اسلام نفع داشته باشد به هر نحو كه باشد.
ششم: ابن السبیل، یعنی مسافری كه در سفر در مانده شده

سیستانی و مکارم و وحید: زكات فطره را بنابر احتیاط واجب باید فقط به فقرا داد و منظور، فقرای شیعه است –كه دارای شرایط گذشته در مستحقّین زكات مال هستند-

احکام روزه (فطریه) - تاخیر در پرداخت به فقیر

کنار گذاشتن فطریه و پرداخت آن چند روز بعد از عید فطر اشکال دارد؟
 

تأخیر باید مقصود عقلایی داشته باشد و بنابر احتیاط واجب باید هر وقت‌ آن را می دهد، نیت فطریه کند. البته نباید در رساندن آن به فقرا کوتاهی کند.

احکام روزه (فطریه) - اگر فطریه را در زمان خودش پرداخت نکرد

سوال: اگر فطریه را سال گذشته فراموش کردیم یا در زمان خودش پرداخت نکردیم یا کنار نگذاشتیم ؟

رهبری و سیستانی و وحید و مکارم : احتياط واجب آن است كه فعلا بدون قصد ادا و قضا قربة الی الله (به نیت ما فی الذمه) بدهید. (مکارم : احتیاط مستحب)

احکام روزه (فطریه) - اگر شب و روز عید پول نداشته باشد

اگر کسی شب و روز عید پول نداشته باشد ولی فقیر نباشد؟

رهبری و سیستانی : اگر بتواند، قرض کند و بپردازد.

مکارم و وحید : اگر معادل پول فطریه را در جای دیگری دارید قرض کنید و فطریه را پرداخت کنید و بعدا از همان مبلغ معادل، قرض خود را ادا نمایید. در غیر اینصورت واجب نیست .

احکام روزه (فطریه) - پرداخت عین پول کنار گذاشته

امام ، مکارم ، سیستانی : اگر فطره را کنار بگذارد، نمی تواند آن را برای خودش بردارد و مالی دیگر را برای فطره بگذارد.

احکام روزه (فطریه) - پرداخت فطریه به عنوان هدیه

آیا جایز است زکات فطره را به عنوان هدیه به خویشاوندان آبرومند و مستحق بدهیم؟

لازم نیست به فقیر بگوید که زکات است، بلکه اگر آن فرد خجالت می کشد، مستحب است آن را به او داده و زکات بودنش را به زبان نیاورد، ولی خودش باید قصد زکات نماید.

توضیح المسائل ده مرجع، م 1935؛ سبحانی، توضیح المسائل م 1839؛ خامنه ای، استفتا.

احکام روزه(فطریه) - قوت غالب

اگر قوت غالب برنج باشد می توان حداقل میزان فطریه را پرداخت کرد؟

رهبری :  موکول به نظر عرف است و رعايت قوت غالب لازم نيست.

مکارم : در زکات فطره خوراک شخصى خود انسان ملاک نیست بلکه خوراک معمولى اهل شهر و یا محل ملاک است; بنابراین، کسى که همیشه برنج مى خورد مى تواند زکات فطره را از گندم بدهد.

سیستانی و وحید : سه كيلو از غذاهاى معمول در شهرش مانند گندم يا جو يا خرما يا كشمش ، يا برنج يا ذرّت به مستحق بدهد

احکام روزه(فطریه) - پرداخت نکردن زکات فطره توسط پدر

پرسش: پدري که غني است ولي زکات فطره نمي‌دهد، آيا فرزند او نسبت به پرداخت فطريه تکليفي دارد؟

امام ،رهبری ، وحيد : احتياط مستحب آن است که اگر واجد شرايط وجوب زکات فطره باشد، خودش آن را بپردازد.
سيستاني و مکارم: در صورتي‌که خود انسان، واجد شرايط پرداخت فطره باشد، بنا بر احتياط واجب بايد آن را بپردازد.

احکام روزه(فطریه) - فطریه میهمان و پرداخت میهمان یا فرزند و دیگر اشخاص

رهبری و مکارم : فطره ميهمان يك شبه بر عهده خودش مى‌‌باشد. و مهمان یک شبه نانخور محسوب نمی شود.
سیستانی: اگر شب را نزد او مانده و ـ هر چند موقتاً ـ نان خور او حساب شود ، بر میزبان واجب است . و کسی که تنها براى افطار شب عید دعوت شده نان خور به حساب نمی آید ، وفطره اش بر صاحبخانه نیست .

پرداخت زکات فطره میهمان یا فرزند و دیگر اشخاص توسط خودشان

امام ، رهبری ، سیستانی، مکارم ، وجید: اگر با اجازه صاحبخانه پرداخت کند، از عهده‌ صاحبخانه ساقط مي‌شود ولي اگر بدون اذن او باشد ساقط نمي‌شود.(همچنین در مورد فرزند و دیگر اشخاص)

احکام روزه(فطریه) - مقدار زکات فطره و پرداخت پول آن

همه مراجع: مقدار زكات فطره براي هر نفر تقريبا سه كيلو گرم گندم يا جو يا خرما يا كشمش يا برنج يا ذرّت یا نان و مانند اينها (سایر غلّات.لازم نیست از قوت غالب باشد) یا پول اینها را به فقیر یا مسکین بدهد. (شبيري: حدود سه و نيم كيلو گرم) مي‌باشد.

احکام روزه (فطریه) - زمان پرداخت فطریه

الف: كسي كه نماز عيد ميخواند:

امام، خامنه اي،وحيد، سيستاني : بنابر احتياط واجب بايد فطره را پيش از نماز عيد بدهد یا کنار بگذارد. (اقای مكارم فتوا دارد و احتیاط نکرده)

ب: كسي كه نماز عيد نميخواند:

امام، خامنه اي، وحيد، سيستاني، مكارم: ميتواند دادن فطريه را تا ظهر تأخير بيندازد.

احکام روزه (فطریه) - چه کسی باید زکات فطره بدهد

همه ی مراجع : كسي كه موقع غروب (مکارم : قبل از غروب) شب عيد فطر بالغ و عاقل و هشيار است و فقير و بنده كس ديگر نيست باید زکات فطره خود و افراد تحت تکفّل خود را بدهد. (چه بچه شیرخوار باشد چه بالغ چه روزه گرفته چه نگرفته)

احکام روزه - جویدن غذا یا چشیدن آن

امام ، سیستانی ، مکارم : جویدن غذا برای بچه یا پرنده و چشیدن غذا و مانند اینها که معمولًا به حلق نمی رسد، اگر چه اتفاقاً به حلق برسد، روزه را باطل نمی کند (۱)، ولی اگر انسان از اول بداند که به حلق می رسد چنانچه فرو رود (۲)، روزه اش باطل می شود و باید قضای آن را بگیرد و کفاره هم بر او واجب است (۳).

(۲)عبارت «چنانچه فرو رود» در رساله سیستانی نیست

احکام روزه – حکم روزه هایی که در زمان بلوغ نگرفته ایم

نسبت به روزه هایی که در ابتدای بلوغ بعلت جهل به مسئله و عدم اطلاع کافی نگرفتم تکلیفم چیست؟ قضا کفایت می کند یا کفاره هم می خواد؟

  رهبری و وحید :‌ علاوه بر قضا کفاره نیز واجب است (کفاره عمد محسوب می شود).

مکارم :‌ در صورتی که فهم درستی از وجوب روزه نداشته اید تنها قضای آنها کافی است و برای هر روز باید فقیری را سیر کنی

سیستانی: قضا کافی است.

احکام روزه - کشیدن دندان در حال روزه و فرو رفتن خون

خانم بنده دندانشو کشیده و متاسفانه دائما خون از دهانش خارج می شود و اینکه لحظه به لحظه اب دهانش را خارج کند مشقت دارد اگر خون همراه اب دهان وارد حلق شد عمدا روزه باطل می شود ؟ و اگر باطل شود کفاره هم دارد ؟ و اگر باطل شود باید امساک نماید؟

رهبری و مکارم و وحید : اگر با علم و عمد خون را فرو ببرد، روزه باطل است و باید (مکارم : بنابر احتیاط) تا غروب امساک کند و کفاره بدهد.(وحید : بنابر احتیاط واجب کفاره ی جمع دارد)

احکام روزه – استحباب افطار کردن بعد از نماز مغرب

مسأله ۱۷۵۰ مستحب است روزه دار نماز مغرب و عشا را پیش از افطار کردن بخواند. ولی اگر کسی منتظر اوست یا میل زیادی به غذا دارد که نمی تواند با حضور قلب نماز بخواند، بهتر است اول افطار کند ولی به قدری که ممکن است نماز را در وقت فضیلت آن به جا آورد.

احکام روزه – گفتن اذان در اثناء غسل جنابت

 

همه مراجع: اگر در ماه رمضان با اعتقاد به اینکه برای غسل جنابت وقت دارد، مشغول غسل شود و در این بین بفهمد که مقداری از غسل با اذان صبح همراه شده، روزه اش صحیح است.

احکام روزه - ملاعبه زن و شوهر در روزه

امام ، سیستانی ، مکارم : اگر روزه دار بدون قصد بیرون آمدن منی با کسی بازی و شوخی کند (۱) در صورتی که عادت نداشته باشد که بعد از بازی و شوخی منی از او خارج شود (۲) اگر چه اتفاقاً منی بیرون آید روزه او صحیح است. ولی اگر (۳) شوخی را ادامه دهد تا آنجا که نزدیک است منی خارج شود و خودداری نکند تا خارج گردد روزه اش باطل است (۴).

سیستانی و مکارم : چنانچه اطمینان دارد که منی از او خارج نمی شود اگر چه اتّفاقاً منی بیرون آید روزه او صحیح است. ولی اگر اطمینان ندارد، در صورتی که منی از او بیرون آید روزه اش باطل است.

احکام روزه – خوردن قرص در روز

حکم خوردن قرصی که برای درمان روزه دار ضرورت دارد چیست؟ (فرض اینست که نمی تواند از افطار تا سحر بخورد.)

همه مراجع: روزه باطل می شود.

در مورد امساک کردن در بقیه روز :(فرض اینست که می تواند امساک کند و فقط یک قرص دارد)

رهبری، سیستانی و مکارم : امساک واجب نیست.

احکام روزه - مشاغل طاقت فرسا

اگر فردی در صورت کار در ایام ماه مبارک رمضان توان روزه گرفتن را نداشته باشد و امرار معاش روزانه بستگی به کارش داشته باشد آیا مجوز برای افطار روزه می‌تواند باشد؟ 

آيت الله خامنه اي: صِرف ضعف مجوز براى ابطال روزه نيست و اگر مى‌توانيد كار را ترك كنيد یا تغییر کار یا تغییر ساعت کاري يا در ماه رمضان کارهاي سبک تري انجام دهد (سیستانی : یا بتواند زندگی را با مالی دیگر هرچند با قرض ادامه دهد) بايد روزه بگيريد و اگر نمى‌توانيد، هر وقت به حرج افتاديد (قابل تحمل نباشد) مى‌توانيد افطار نماييد ولى تا در حرج واقع نشده‌ايد، نبايد روزه را باطل كنيد.[۱]

سیستانی و وحید:‌ اگر موارد بالا میسر نشد ، باید روزه بگیرد, ولی هنگام ضعف شدید می تواند بانوشيدن آب يا خوردن غذا بنا بر احتیاط واجب(وحید : واجب است) (فقط) به مقدار ضرورت ضعف خود را برطرف کند و خوردن بیش از آن مقدار اشکال دارد, و به احتیاط واجب (وحید : واجب است) باید بقیه روز را امساک کند، و باید بعد از ماه مبارک رمضان آن را قضا نمايد وکفاره بر او واجب نيست.

آيت الله مكارم شيرازي: سختي کار مجوز افطار روزه نمي گردد و چنانچه بتواند، بايد ساعت کاري خود را تغيير دهد و يا در ماه رمضان کارهاي سبک تري انجام دهد. در غير اين صورت، تنها مجوز افطار اين است که در برخي روزها (مثلا هفته اي ۳-۴ روز) قبل از ظهر به مقدار مسافت شرعي از شهر خارج و در آنجا افطار کند و برگردد. و تا ماه رمضان سال آينده قضاي آن را بجا آورد. شایسته است مومنین طوری برنامه ریزی کنند تا بتوانند اعمال واجب را به نحو احسن و اکمل به جا بیاورند چرا که وقوع ماه رمضان در تابستان خود نیز وسیله ای است برای آزمایش صبر وتحمل مومنین.[۲]
 

احکام روزه - دود ماشین - سیگار کشیدن

سوال : گاهى انسان روزه‌دار در کنار وسیله نقلیه، قرار مى‌گیرد و دود آن به حلق او مى‌رسد؛ آیا روزه‌اش باطل مى‌شود؟

همه مراجع: اگر با این اعتقاد که دود غلیظ به حلقش نمى‌رسد، در کنار وسیله نقلیه بایستد و به طور اتفاقى دود به حلق او برسد، روزه‌اش صحیح است.
 

 

حکم کشیدن سیگار در حال روزه چیست؟

امام ،رهبری ، سیستانی ، مکارم : احتیاط واجب آن است که روزه دار دود سیگار (۱) و تنباکو و مانند اینها را هم به حلق نرساند (۲). ولی بخار غلیظ، روزه را باطل نمی کند، مگر این که در دهان به صورت آب درآید و فرو دهد.

(۲)سیستانی و رهبری : بقیه مسأله ذکر نشده.

(مکارم:) و بخار غلیظ نیز به حلق نرساند، ولی رفتن به حمام اشکال ندارد هر چند فضای حمام را بخار گرفته باشد.

احکام روزه - استعمال اسپری تنگی نفس

 

امام، خامنه‌اى، مکارم : با توجه به این که داروى یاد شده، خوردن و آشامیدن بر آن صدق نمى‌کند، روزه را باطل نمى‌کند.۱

وحید: اگر قبل از رسیدن به حلق به صورت هوا در بیاید، روزه را باطل نمى‌کند.۳

آیت‌الله سیستانى: اگر دارو را فقط وارد ریه کند روزه را باطل نمى‌کند و اگر موادى از آن وارد معده مى‌شود، روزه را باطل مى‌کند.۴

احکام روزه - اماله كردن و استفاده از شياف

استعمال شیاف :

امام و رهبری و مکارم  : استعمال شیافهایی که برای معالجه است اشکال ندارد و احتیاط واجب آن است که از استعمال شیافهایی که برای تغذیه از این مجری است خودداری نمایند.
سيستانى و وحید: اشكال ندارد.

اماله كردن كه مبطل روزه است ( اگر چه از روی ناچاری و برای معالجه باشد) آنست كه دواى روان يا آب مثلاً از طريق مقعد داخل شكم شود.(تنقیه گفته می شود)

 

احکام روزه - آنچه برای روزه دار مکروه است

چند چيز براى روزه دار مكروه است:

1- دوا ريختن به چشم (مثل قطره) و سرمه كشيدن در صورتى كه مزه يا بوى آن به حلق برسد.

2- انجام دادن هر كارى كه مانند خون گرفتن و حمام رفتن باعث ضعف مىشود.

3- بو كردن گياه هاى معطر (عطر منظور نیست)

4- استعمال شياف

5- تر كردن لباسى كه در بدن است.

6- كشيدن دندان و هر كارى كه به واسطه آن از دهان خون بيايد.(مثل مسواک زدنی که لثه خون شود)

7- و نيز مكروه است كارى كند كه شهوت خود را به حركت آورد.(مثل نگاه به نامحرم)

-------------------------
توضیح المسائل مراجع مسئله 1657

احکام روزه - اقسام مضمضه آب

آیا آب در دهان کردن به قصد خنک شدن دهان و بیرون ریختن آن، روزه را باطل می‌کند؟
خیر، اما کراهت دارد (مشهور).

………………ّ…

اگر کسی مضمضه کند و آب بی‌اختیار فرو رود، حکم روزه‌اش چیست؟

الف. اگر به‌قصد خنک‌شدن مضمضه کرده است:
باید قضای آن را بگیرد و دادن کفاره واجب نیست ( امام ، وحید، سیستانی، مکارم و رهبر)

ب. اگر بی‌جهت مضمضه کرده است:
باید قضا کند و دادن کفاره واجب نیست ( امام ، وحید، مکارم و رهبری)
واجب نیست (سیستانی)

ج. اگر برای وضو مضمضه کرده است:
قضا واجب نیست (امام، رهبر و سیستانی، مکارم)
اگر برای وضوی نماز واجب باشد، قضا ندارد و اگر برای وضوی غیر نماز واجب، بنا بر احتیاط واجب، قضا کند و دادن کفاره واجب نیست (وحید)

خلاصه برای مردم : به قصد وضو : مشهور اشکال ندارد
به قصد غیر وضو مثل خنک شدن یا بی جهت : مشهور قضا واجب اما کفاره ندارد.

اقای سیستانی و اقای وحید نظراتشون در بعضی موارد فرق دارد.که مقلدینشون به رساله رجوع کنند.